Pojawiły się tapety o które mnie proszono (wszystkie tapety mają 2 rozmiary – 1920x1200px i 1280x800px) w sumie koło 20 plików:

• Alicja w krainie czarów
• Poster Imagination or Madness
• Walper for law office

Dzięki Kubie mam nowy player do odtwarzania filmów – bardziej pasujący do reszty prezentacji (jeszcze chce go pomęczyć o preloder i pierwszy screen z filmu … ale to jak się ogarnie a i ja rozliczę pierwszą fakturę w tym miesiącu). Delikatnie też zmieniłem jakość filmów co by się szybciej ładowały.

Mam przygotowane prezentacje jeszcze 5 projektów (w tym 1 z screencastem) – niestety czekam na ich publikacje. Co prawda jeden pojawił się już publicznie jako beta, ale chyba przez pomyłkę a mam już dość bzdurnych oskarżeń więc poczekam do czegoś bardziej oficjalnego … chyba żeby nie. Na tapecie jest też kilka bardzo fajnych projektów z których dwa dokumentuje na filmie – pewnie do publikacji jeszcze dłuuuuga droga ale mam nadzieje że będzie warto.

I już za chwileczkę już za momencik drukuje portfolio – pdf i fotami nie omieszkam się podzielić.

Osoba czy firma posiadająca majątkowe prawa autorskie nie może zabronić publikacji monografii autorowi, a portfolio jest monografią i nie ważne czy ma formę drukowaną czy cyfrową.

Nawet gdyby umowa stanowiła inaczej to umowa nie jest ważna bo jest sprzeczna z literą prawa – a prawo od umowy jest ważniejsze (takie prawo „dziwne”, nie to że zabezpiecza autora to jeszcze nie pozwala się zmienić).

Nikt nie może nam nakazać jak mamy podpisywać swoje dzieła czy żądać uwzględnienia osób czy firm trzecich. To że handlowiec załatwił kontrakt a nawet rozmawia z klientem nie powoduje że w portfolio grafika ma się znaleźć lista z jego nazwiskiem, nazwiskiem prezesa i nazwiskami wszystkich którzy w jakiś sposób przyczynili się do powstania i publikacji dzieła. Ja mam portfolio graficzne, gdzie chwale się dokładnie tym co ja zrobiłem – jeśli zrobiłem grafikę kategoria jest jasna np. „webdesign” a dodatkowo są wyróżnione programy w których powstał (co by nie było wątpliwości) … sorki ale żaden PM czy programista nie siedział ze mną przy Photoshopie i nie współpracował przy powstaniu projektu. A nawet sobie pozwolę powiedzieć że w sporej części to właśnie ich kompetencje spoczywały na moich barkach (oczywiście pije do PMów tylko) i z czystym sumieniem mógłbym dopisać sobie info o prowadzeniu czy wdrożeniu … tylko po co?

Ciekawe że to nie działa w drugą stronę – jakoś nie słyszę żeby w na blogach, stronach czy CV ludzi którzy biorą czynny (a często i nie) udział w powstawaniu produktów wymieniano grafików przy nazwach projektów, nie widzę żeby na stronach z portfolio firmowym pojawiały się nazwiska designerów i sekretarek … widać problem dotyczy tylko relacji właściciel praw autorskich – właściciel praw majątkowych.

Co jeszcze ciekawsze tym którym przeszkadza za mały napis i brak rozwiniętego opisu wraz z listą od sekretarki po prezesa kompletnie nie przeszkadza że po miesiącu od rozwiązania umowy moje nazwisko i zdjęcie dalej firmuje ich agencje.

Ano podobno było tak że, na widok nowego kreatywnego, stary dyrektor wydał nieartykułowane piski podziwu i radości (no może przesadzam, wieść gminna niesie że jeno piszczałem). Choć z tego co pamiętam uwidziałem człeka w przejściu kiedy punkt 17:00 wymykał z biura (bez jakiegoś pożegnania – domyśliłem się że kreatywny bo wstał z za mojego biurka [no ok nie do końca - w 50% byłego biurka ;) a w 50% mojego] a że wychodzi – bo z torbą zbiegał po schodach) i nawet głupiego „dzień dobry” („cześć” zresztą pracownikom też nie raczył rzucić) nie wydusił do osoby z którą każdy się jakoś tam witał (swoją drogą co tam naopowiadali mu to temat na osobny referat) – i za nic nie pamiętam moich zachwytów czy choćby pisków. Ale niech tam będzie – piszczę z radości na widok każdego nowego, mi nieznanego pracownika firm z którymi miałem przyjemność współpracować; takie zboczenie. Może nawet piszczę na widok każdego nieznajomego na ulicy i tylko o tym nie wiem :)

Stary nie wiem kim jesteś, co robisz ale obiecuje jak tylko będziesz się przypominał (sorki nie pamiętam jak wyglądasz) to będę piskał z radością

Ale wracając do tematu, ja myślę że teraz zespół powinien co rano przyjść co najmniej 5 min przed dyrektorem kreatywnym i stojąc wzdłuż korytarza witać go oklaskami i odgłosami zachwytu. Taka nowa tradycja poprawiająca atmosferę.

Acz pochwalić się nie omieszkam, posprzątałem po malowaniu i strzeliłem (a co!) foty:

Zostało jeszcze, zmienić plakaty, powiesić plakaty, umocować kable, stolik do kawy kupić, wieszak kupić, wykładzinę brązową kupić, brązowe poduszki na fotele, krzesło jedno dokupić, monitory dokupić, wymyślić jakiś wzór na ciemną ścianę …

PS. Parę osób domaga się zdjęć z dnia – max udało mi się być w biurze o zachodzie więc połowicznie spełniam życzenie:

Kupiłem jeszcze dziś lampę stojącą … ale już koniec chwalenia się, chyba że nastąpią jakieś fajne zmiany.

PM: Ale fajnie macie teraz, tak luźno (większość rzeczy zabrał kreatywny, w  tym meble) i super …
Graficy: … ?
PM: … i przyjemnie … mmmm … i nie ma misza.
Graficy: ale my lubimy misza!
PM: a ja nie!

Słysząc opowieść myślałem że się posikam, a 3 dni wcześniej tak wylewnie i z taką ilością dobrych życzeń tenże PMem mnie żegnał – obłuda i tradycyjna głupota. Ale ja moim kochanym Project Managerom szczerze życzyłem, i strasznie mi żal że nie będę miał już tylu dziennie powodów do powytykania niekompetencji palcem.

Grafik: Kto do licha usunął tekst „A” z głównej który wyjaśnia co to za strona?!
Grafik: Ja dostaje OPR od szefa, a w projekcie i w wersji która akceptowałem jest inaczej!?
PM: Ja usunąłem.
Grafik: I co bierzesz za te zmiany odpowiedzialność?
PM: Tak
Grafik: Nie mam więcej pytań.

I tak będzie moja wina :) Na wszelki słuczaj przekazałem jeszcze uwagi w formie pisemnej.

§ – ilość zmian

Każdy kto choć trochę projektuje spotkał się z klientami którzy podsyłają niekończące się uwagi zwane zawsze przez nich „poprawkami” (drobna sugestia – nie nazywajcie zmian „poprawkami”, poprawka może wynikać z waszego błędu a więc nie podkładajcie się). Są osobniki które wręcz dla tych uwag wysyłanych codziennie zamawiają projekt i potrafią poza zamęczeniem zleceniobiorcy dodatkowo zeżreć cały budżet projektu pozbawiając jakiegokolwiek zysku, nie mówiąc o ochocie do pracy.

Strony umawiają się że zleceniodawca po otrzymaniu …… przekaże, najdalej w …… dni, jedną listę uwag do przedstawionego projektu która zostanie naniesiona w czasie nie dłuższym niż …… dni.

Dobry zwyczaj, przyjmuj kolejne listy zmian dopiero po ustaleniu zakresu prac i zapłaceniu faktur, lub przynajmniej kolejnej części. Nierzadko się zdarza że klient dokonuje takiej ilości zmian że projekt najzwyczajniej już przestaje mu się podobać i po pierwszych zachwytach postanawia się udać do nowej ofiary która ma zrealizować jego (najczęściej bliżej nie określoną) wizję. Jeśli projekt się podoba ale chce ktoś go jeszcze zmieniać – proszę bardzo, uregulujmy rachunki i bierzmy się szybko za kolejne zmiany.

§ – dodatkowe prace

Dość częsta praktyka, klient szantażując, lub nawet lekko sugerując że od wykonania dodatkowych bannerów, logo, ulotek, czy wizytówek zależy bezpieczeństwo naszego projektu. Zawsze w korespondencji po prostu warto zadać pytanie wprost – czy przyjęcie projektu/zapłacenie faktury zależne jest od wykonania dodatkowych prac? Odpowiedź twierdząca jest świetną podstawą do zatrzymania zadatku i nie wydania projektu (z życia: po postawieniu sprawy tak, projekt idzie najczęściej bez dodatków) lub klient się reflektuje i proponuje jakieś dodatkowe pieniądze (najczęściej grosze). Oczywiście nie namawiam do stawiania tak sprawy za każdym razem – ja sam często wykonuje coś ekstra dla dobrego klienta za free, wierzajcie mi: dobry klient jest na wagę złota. Dobrą praktyką jest jednak zaznaczenie w umowie że wszelkie dodatkowe prace będą wycenione osobno, mimo że wcześniej wy-listowaliśmy dokładny zakres prac.

Strony ustalają że zadania nie wyszczególnione w zakresie prac nie stanowią części umowy.

Niby truizm ale warto dopisać już nie dla bezpieczeństwa a dla samej świadomości klienta jak sprawy się mają.

§ – etapy prac

Dla mnie to najważniejsza część umowy – konkretny podział prac na etapy. Każdy etap wymaga potwierdzenie/akceptacji klienta – a późniejsze zmiany do już zamkniętych etapów to renegocjacja 2 punktów umowy: czasu i kwoty.

Strony ustalają następujący harmonogram:

i tu już lista pasująca do projektu (u mnie lista czasem składa się z 3 punktów a czasem z ponad 10 … poniżej lista na szybko z założeniem że robię projekt strony głównej i 3 podstron:

• do dnia …… przesłanie materiałów i wytycznych przez zleceniodawcę
• przedstawienie wstępnego projektu przez zleceniobiorcę, składającego się z ……, w …… dni od dostarczenia ostatecznych materiałów i wytycznych przez zleceniodawcę
• akceptacja i ewentualne przesłanie uwag do projektu musi nastąpić najpóźniej …… dni po przedstawieniu projektu
• naniesienie uwag oraz przedstawienie ostatecznego kompletu projektów, przez zleceniobiorcę, musi nastąpić najpóźniej …… dni po akceptacji projektu wstępnego i ewentualnym przesłaniu uwag

Strony ustalają że każdy z etapów będzie akceptowany przez zleceniobiorcę a dalsze zmiany, po akceptacji, nie są częścią tej umowy

Nie chce mi się ładnie i „sucho” pisać zdań – bardziej chce pokazać kierunek w jakim powinny zastrzeżenia iść. Na sucho i gotowo mam nadzieje w większej grupie weźmiemy udział w przygotowaniu wzorcowej umowy dla freelancera.

cdn …

Fakt atmosfera, sposób zarządzania i jeszcze sporo różnych kwestii mi nie podchodzi (nie mówię że są złe, po prostu ja mam inne standardy – dla tego się rozstajemy), ale naprawdę te pięć lat to było kreatywne wyzwanie i efekty często więcej niż zadowalające. Niby nie osiągnąłem przy żadnym projekcie celu jaki sam sobie założyłem, lecz wdrażając nawet tylko część z zaproponowanych pomysłów powstawał, jak na branże farmaceutyczną, projekt prawie za każdym razem innowacyjny.

Na jakiś czas żegnam się definitywnie z medycyną i farmacją – i sam nie wiem czy na szczęście czy szkoda, bo doświadczenie olbrzymie. Z jednej strony wnerwiają mnie te wszystkie ograniczenia, płytkie myślenie, bycie świętszym od papieża i absolutny brak wyobraźni po drugiej stronie (czasem i nawet bliżej) ale z drugiej rozgryzłem toto i często wiem już jaki będzie problem zanim on powstanie.

Udało się zbudować zespół naprawdę zaangażowanych ludzi o sporych kompetencjach. Udało mi się też wpierw zrazić kupę osób do siebie moimi wygórowanymi wymaganiami i stanowczością a potem kiedy zarząd zażądał ustępliwości i elastyczności jeszcze parę osób – zostało może kilkanaście które się przyznają do sympatii. Ale wszystkim będę dziękował za tydzień, za kawał dobrej roboty, wzajemną edukację, doświadczenia i te parę lat obok siebie. Fajnie było pracować w Activeweb :)

§ – termin realizacji
Zabezpiecz sobie odpowiedni czas na wykonanie pracy w prosty sposób, czas wykonania liczony jest od dostarczenia ostatniego z materiałów oraz informacji wymaganych do wykonania projektu.

Strony ustalają czas wykonania usługi na 10 dni liczone od momentu dostarczenia przez zleceniodawcę wszystkich materiałów oraz informacji niezbędnych do wykonania usługi.

W praktyce wygląda to tak że klient nigdy nie dostarcza materiałów w określonym terminie (a przynajmniej dosyła jeszcze jakieś materiały do ostatniej chwili – na 99% jego działalność wydłuża czas realizacji i choć nie aż o tyle ile my możemy przeciągnąć deadline, to jednak dostajemy ekstra czas na nasze ewentualne potknięcia i mamy czyste sumienie) i w tym wypadku masz 3 wyjścia:

• Zrobić w terminie i wypomnieć jaki to jesteś prokliencki
• Zrobić w czasie ale zabezpieczyć sobie dodatkowe środki za „express”
• Zrobić w terminie który wynika z umowy

§ – zaliczka
Wpłaconą zaliczkę nie nazywaj zaliczką a zadatkiem jeśli jesteś pewien swojej solidności, zaliczka jest zwrotna w razie nie dojścia do skutku umowy lub rozwiązania jej przez obie strony, zadatek jest bezzwrotny (z tym że jeśli zawalisz klient ma prawo zażądać od Ciebie jego dwu krotności).

Zleceniodawca wpłaci zadatek w kwocie ………. PLN, na podstawie faktury VAT wystawionej przez Zleceniobiorcę, do dnia ……..

Zawsze wspomnienie klientowi o zabezpieczeniu jego interesów jest dobrze widziane, z tym że problemem jest to jak klient zrozumie paragraf. Teraz najśmieszniejsze, ja w przypadku samych projektów których przewidywany czas realizacji nie jest strasznie długi nie biorę żadnych zaliczek czy zadatków – nie mam ochoty się wdawać w dyskusje i denerwować w razie coś się klientowi nie spodoba, ot cenie bardziej swój własny spokój. Za to jak czuje nosem że coś mi nie gra wyraźnie zaznaczam na początku jak będzie wyglądało odejście od umowy.

§ – zakres prac
Zawsze musi być dokładnie opisany włącznie z definicją, mnie się nie raz już zdarzyło że klient podpisywał umowę na „graficzny projekt strony” a oczekiwał gotowej strony jeszcze z CMS i pozycjonowaniem.

Przedmiotem umowy jest wykonanie ………. na podstawie i wg wytycznych z załączonego briefu oraz dokumentacji. Zleceniobiorca jako wynik pracy otrzyma ……….

Oczywiście zamiast pliku wpisujecie np usługę (która musi być dokładnie opisana, ja umieszczam w specyfikacji technicznej) – w moim wypadku najczęściej wynikiem pracy jest plik psd. Zastrzegam też że klient otrzyma do akceptacji jeden projekt – w wyjątkowych sytuacjach podejmuje się maksymalnie wykonania dwu i mam na to bardzo proste argumenta:

• Klient chce najlepszy projekt? Proszę bardzo ale kilka najlepszych się nie da zrobić.
• Czas za te same pieniądze podzielony na kilka projektów spowoduje że na projekt poświecę mniej czasu – a więc będzie on słabszy.
• Materiały i koszty rosną, chętnie się podejmę lecz musimy w takim razie renegocjować warunki.

Zazwyczaj taka argumentacja wystarcza do przekonania Klienta – jeśli nie, polecam odesłać do konkurencji.

W moim wypadku dobrym zwyczajem jest spisanie które strony, z mapy serwisu, mam zaprojektować. Dość częstym zjawiskiem jest przy negocjacji ceny że Klient mówi że chce stronę główną i 2-3 podstrony a przy zamykaniu projektu nagle te kilka podstron przekształca się w 20-30 widoków.

w przygotowaniu
§ – ilość zmian, § – dodatkowe prace, § – etapy prac, § – akceptacja, § – formy kontaktu, § – płatności, § – prawa autorskie § – kary … cdn