Wczoraj miałem okazje porozmawiać o justowaniu tekstów na stronie do obu marginesów z klientem. Klient uparty i na wszystkie argumenty odpowiada „a mnie się tak podoba” czy „płacę i ma być tak jak chcę” … więc beton kompletny. Przy okazji dysputy postanowiłem zebrać do kupy moje przemyślenia jak i praktyczną wiedzę na ten temat oraz poszerzyć o teorię. Na początek definicja:
Justowanie (inne nazwy to: justowanie tekstu, justowanie składu, wyjustowanie, wyrównywanie tekstu oraz gwarowo i raczej brzydko justyfikacja) – termin zecerski, przeniesiony także do DTP, oznaczający formowanie bloku tekstu poprzez wyrównanie położenia jego wierszy w celu nadania całości jednolitego, estetycznego wyglądu. Rozróżniamy:
- justowanie poziome – wyrównanie do lewego marginesu, do prawego, centralnie (w osi) lub wyrównanie jednocześnie do obu marginesów; na wyrównywanie tylko do jednego z marginesów mówi się gwarowo skład w chorągiewkę
- justowanie pionowe – do początku łamu, do końca, jednocześnie do obu, centralnie lub do zadanej linii bazowej (czyli równo od siebie oddalonych równoległych linii o ustalonym położeniu); justowanie pionowe ma znaczenie w układzie wielołamowym
Potocznie tekstem justowanym, bądź wyjustowanym, nazywa się często skład wyrównany do obu marginesów jednocześnie. [...] 1
A co ja o tym myślę … no wyrównywanie tekstu omijam z tak daleka (zaraz pojawi się 50 osób które wszystkie argumenta bedzie chciało zbić, prosiłbym aby jednak patrzeć się na moje zdanie jak na moje zdanie a nie aksjomat) jak się tylko da, mam kilka powodów na takie zachowanie:
- ludzkie oko lepiej czyta tekst i przeskakuje do następnej linijki kiedy wiersze są poszarpane, szczególnie przy szeszych kolumnach
- przeglądarki jak na razie przy justowaniu żonglują tylko odstępami międzywyrazowymi co czasem daje efekt dość nieprzyjemnych odstępów, jeśli będą potrafiły zacnie rozstrzelić znaki i przenosić wyrazy* może zweryfikuje swoje zdanie
- przy możliwości zmiany wielkości znaków dodanej na stronach wbrew pozorom łatwiej zapanować nad układem tekstu niejustowanego
- różne przeglądarki różnie radzą sobie z justowaniem do obu marginesów przy krótkich tekstach w wąskiej kolumnie różnica wynieść może nawet kilka wierszy (ten problem dotyczy również tekstu wyrównanego do lewej ale mniejsza jest różnica)
- justowanie obustronne stosuje się w gazetach wąskich kolumnach tekstu celem upchania jak największej liczby tekstu, wyświetlany tekst na monitorze (gdzie oczy męczą się szybciej) nie ma raczej ograniczenia ilościowego i tendencja jest raczej obecnie odwrotna – celem ułatwienia czytania stosuje się coraz większe odstępy między wierszami czy właśnie brak justowania
- patrząc nawet na formularze** (wow! wreszcie do tego doszli) zdecydowanie mało modne staje się justowanie obustronne – raczej dostosowuje się obecnie długość pola do spodziewanego kontentu (na smashingmagazine.com był ciekawy tekst o tym)
- moje subiektywne zdanie – tekst wyrównany do lewej wygląda najlepiej
WSTAW_GOOGLE
Teoretycznie za justowaniem przemawia wrażenie porządku i harmonii ale niestety internet rządzi się swoimi prawami i mimo że druk, publikacje on-linie i przekaz audiowizualny zbliżają się do jednego punktu to jednak jeszcze narzędzia ograniczają i wymuszają odmienne działania dla tych różnych pól.
Tak naprawdę prawidłowe justowanie obustronne wykona tylko DTP’owiec z doświadczeniem, większośc webdesingerów jednak z DTP ma niewielką styczność, a na pewno nie z profesjonalnym składem tekstów.
Jeśli jednak klient się uprze … trzeba pamiętać że im więcej wyrazów w linijce tym mniejsze prawdopodobieństwo że wpadniemy w pułapki pustych przestrzeni w wierszu czy co gorsza „kaskady”. W ostateczności możemy teksty podzielić na sylaby przy pomocy specjalnego znacznika* (serwis taat.pl przygotował specjalne narzędzie do automatyzacji procesu) co powinno pomóc w większości wypadków.
Wspomnę może tylko jeszcze słowem o centrowaniu – centrowanie używane powinno być bardzo rzadko celem wyróżnienia np. nagłówka, przy dłuższych tekstach powoduje chaos i zamęt – centrowania powinno się wystrzegać bardziej niż justowania.
Porady te są raczej skierowane do osób mniej zaawansowanych, nie uważam się za „speca” a bardziej za praktyka z niewielką wiedzą teoretyczną i aby poszerzyć swoją wiedzę zachęcam raczej do odwiedzenia:
* – teoretycznie jest to możliwe za pomocą znacznika „” niestety trzeba samemu dzielić wyrazy podczas przygotowania tekstów do publikacji. opcja działa dla przeglądarek: IE 5 Windows, IE 6 Windows, Safari 2.0.4 Mac, Opera 9.02 Windows, Opera 9.00 Windows, Opera 9.20 Windows, Opera 9.20 Linux, Konqueror 3.5.4 Linux, Iceweasel 2.0.0.3 Linux; natomiast nie wspierają: Firefox 2.0.0.3 Windows, Firefox 1.5.0.7 Linux, Firefox 1.5 Mac, Gran Paradiso alpha 3 2
** – jeśli już klient się upiera to staram się układać poszczególne pola o różnej długości w wiersze wyrównane obustronnie
Źródła:
1 Justowanie [online]. Wikipedia : wolna encyklopedia, 2008-07-7 02:01Z [dostęp: 2008-07-9 08:09Z]. Dostępny w Internecie: http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Justowanie&oldid=13230885
2 TAAT Technologie Cyfrowe taat.pl
Powiazane wpisy:
- Z poradnika webdesingera cz.2 “Szparowanie”
Od razu zastrzegam się że zdradzam „swoją” metodę szparowania obrazów na potrzeby WWW. Nie jestem przekonany że jest to najlepsza... - Oferta pracy dla webdesingera
Daliśmy we wtorek i środę ogłoszenie że szukamy webdesignera z jakimś doświadczeniem i ciekawym portfolio. Jak na razie Dostałem oferty... - W obronie lorem ipsum
Wiele słów o tym już napisana, prawie tyle co wody w Wiśle przez ostatnie tygodnie się przelało, lub jak kto...
9 lipca 2008, godzina 20:25
no… dość ciekawy artykuł i tym razem nie będę krytyczny, bo w zasadzie we wszystkim masz rację. Osobiście z typografią mam dużo wspólnego, miałem wykładowcę – „zapalonego typografa” i z zamiłowania, i z zawodu (zajmuje się składem tekstu przy Uniwersytecie Śląskim)Chłop był równy gość i pomagaliśmy sobie wzajemnie. Ja prowadziłem za niego wykład (!) z języka HTML i CSS a on poświęcił mi czas i opowiadał o „literkach”.
Tak więc wszytko co mówisz jest prawdą, ja natomiast nie uciekam od justowania obustronnego, a szukam odpowiednich miejsc gdzie mogę go użyć. Z mojego doświadczenia – staram się używać tekstu justowanego w relatywnie wąskich kolumnach (do 300 px) i najlepiej żeby tekst nie miał więcej niż kilka linijek (2-4 lini). W przeciwnym wypadku lepiej wygląda tekst justowany (równany) do lewej.
Jeszcze tylko jedna uwaga bardziej techniczna. W tym blogu, kiedy w uzywasz tekst robi się pomarańczowy a tym samym linki robią się niewidoczne.
Tekst: ludzkie oko czyta lepiej
Ten link znalazłem całkiem przypadkiem.
9 lipca 2008, godzina 20:28
O kurcze – napisałem czego brakuje tak jak to wygląda w html, ale formularz to usunął… Chodziło mi o to ze jak używasz list nienumerowanych to przy pomarańczowym tekście nie widać linka (może jakieś podkreślenie, inny kolor…)
9 lipca 2008, godzina 23:30
zauważyłem to, pierwszy raz robiłem odnośniki w liście, postaram się coś z tym zrobić – akurat zabieram się za mały re design, dzięki. mógłbyś ten link bez htmla?
10 lipca 2008, godzina 08:50
mógłbyś ten link bez htmla? – nie rozumiem.
10 lipca 2008, godzina 10:43
wkleiles jakis link w swoj komentarz ale zostal wyciety
10 lipca 2008, godzina 12:51
nie zrozumieliśmy się… ja po prostu napisałem to tak jakby wygladalo w html czyli (ul) (li) ludzkie oko (a)czyta lepiej(/a) (/li) (/ul) a formularz wywalił mi nawiasy trójkątne i wszystko co w nich było… przez co pierwszy komentarz wydaje sie niezrozumiały.
7 sierpnia 2008, godzina 20:29
Zgadzam się z Toba.
Największa przeszkodą w justowaniu tekstu do obu stron, są niedoskonałości przeglądarek. Żadna z nich nie potrafi dzielić wyrazów, więc przenosi cały wyraz do nastepnej linii – w konsekwencji często otrzymujemy większe przerwy międzywyrazowe niż same wyrazy.
29 stycznia 2009, godzina 19:54
Czytalem ten artykul juz dawno dawno temu, ale dzis przez przypadek trafilem na male cudenko, ktore takrze Tobie Misz moze sie przydac w blogu.
Mam na mysli plugin do wordpressa, ktorzy przerzuca wiszace spojniki(sierotki) z konca lini.
http://www.arturkepa.com/wiszace-spojniki-sierotki-wordpress-plugin,92.html
Po ekspresowych testach musze przyznac ze jestem pozytywnie zaskoczony.
Przynajmniej sie zaden polonista nie przyczepi do wiszacych spojnikow.
29 stycznia 2009, godzina 20:02
dzieki bardzo za linka, sam tez potestuje